(ND) I. Tác hại của thiếu ngủ
1. Lo âu: Ngủ giúp cơ thể “loại bỏ” những căng thẳng trong cuộc sống hàng ngày. Có mối liên quan giữa thể chất và tinh thần, khi thiếu ngủ bạn không thể giải tỏa những stress từ đó khiến tâm trạng lo âu, bồn chồn… Tình trạng lo âu do cơ thể giải phóng Adrenalin, là dấu hiệu thường gặp ở những người thiếu ngủ.
2. Trầm cảm: Đây là hệ quả của việc thiếu ngủ, có mối liên quan trực tiếp với tình trạng lo âu, nguyên nhân do cản trở dẫn truyền các xung động thần kinh. Khi có điều gì gây cảm giác chản nản, phiền muộn thì hãy nhớ lại bạn đã ngủ bao nhiêu giờ trong đêm. Nếu không có điều gì tác động đáng kể đến trầm cảm thì bạn hãy dành sự quan tâm đến giấc ngủ của mình.
3. Thiếu tập trung: Giấc ngủ có liên quan đến những suy nghĩ và khả năng học tập, ngủ không đủ giấc sẽ có những ảnh hưởng đến quá trình nhận thức. Ngủ ít hơn 7 tiếng mỗi đêm ảnh hưởng đến sự tập trung, mức độ cảnh tỉnh và cách giải quyết vấn đề cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Giấc ngủ có vai trò quan trọng trong việc ghi nhớ những “sự kiện” vào bộ nhớ, nếu thiếu ngủ khiến bạn không thể nhớ những điều đã học được.
4. Béo phì và tăng huyết áp: Khi thiếu ngủ, hormon ghreline tăng và hormon leptine giảm ( hormon ghreline: cảm giác đói và hormon leptine: cảm giác no) chính điều này khiến dễ tăng cân. Thiếu ngủ khiến cơ thể mệt mỏi và càng “lười” tham gia các hoạt động thể chất, thêm vào đó càng có nhiều khả năng ăn nhiều chất béo bão hòa và đường. Ngoài ra sự mệt mỏi “triền miên” còn ảnh hưởng đến hệ thống tim mạch. Giấc ngủ giúp kiểm soát hormon căng thẳng, chính điều này giúp ổn định huyết áp ở mức bình thường.
5. Suy yếu hệ thống miễn dịch: Khi ngủ, cơ thể sản xuất cytokine bảo vệ, các kháng thể… giúp chống lại nhiễm trùng. Quá trình này cần thiết giúp cơ thể ngăn chặn các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn hoặc vi rus. Khi thiếu ngủ, cơ thể không thể tự bảo vệ chống lại các tác nhân nhiễm trùng, kết quả nguy cơ dễ mắc bệnh hơn. Mất ngủ trong thời gian dài, tăng nguy cơ tiểu đường và các bệnh lý tim mạch.
6. Lão hóa da sớm: Ngủ ít hơn 6 tiếng mỗi đêm, cortisol (hormon căng thẳng) được sản xuất ra với một lượng lớn. Cortisol sẽ phá hủy collagen có trong các tế bào da, khiến da mất tính đàn hồi, mềm mại. Phụ nữ ngay cả trẻ tuổi nếu thiếu ngủ sớm xuất hiện các vết nhăn, đặc biệt các vết chân chim ở khóe mắt. Nếu bạn muốn có làn da trẻ đẹp trong mọi hoàn cảnh hãy nên đi ngủ trước 22 giờ, nên nhớ rằng làn da “tái sinh” trong khoảng thời gian từ 22 giờ đến 2 giờ sáng.
II. Cách cải thiện chứng mất ngủ
Chứng mất ngủ thường hay gặp ở người già. Nguyên nhân gây mất ngủ ở người cao tuổi là do quá trình lão hóa tự nhiên của con người; do về già, các hoạt động thể lực ít đi, ít tiếp xúc với ánh sáng, giảm ngưỡng bị đánh thức (dễ bị thức giấc hơn); thay đổi nhịp sinh học; giảm khả năng hồi phục các chức năng khi cơ thể bị lão hóa; các bệnh lý (sa sút trí tuệ, tim mạch, viêm nhiễm đường hô hấp, đau xương khớp, trầm cảm…).
Cách điều trị mất ngủ tốt nhất mà người cao tuổi có thể áp dụng là các biện pháp không dùng thuốc; nên có chế độ sinh hoạt hợp lý: tập thể dục đều đặn, ăn nhiều rau xanh, giảm mỡ, không sử dụng thực phẩm, đồ uống có chất kích thích, tránh căng thẳng hoặc xúc cảm trước khi đi ngủ, tạo một môi trường thư giãn và yên tĩnh khi đi ngủ…
Nếu sau những cải thiện trên mà người bệnh vẫn bị mất ngủ thì nên đi khám chuyên khoa để có phác đồ điều trị và sử dụng thuốc hợp lý.